Kaderbrief 2014 : keerpunt in zicht?
De Kaderbrief 2014 is een bijzonder document. Enerzijds vormt het de weerslag van een rijk verleden. Veel uitgaven hebben zich de laatste jaren nog bewogen op het niveau van het rijke Best, rijk door met name de opbrengsten van de bouwgronden en alles wat daar aan vast zit, als leges, huizenaantallen en groei van aantallen bewoners. Zuinig zijn we niet geweest. Voorbeelden?
- de meest optimale variant bij de vernieuwing van onze sportvelden;
- de meest dure variant bij de Eindhovenseweg-zuid;
- de keuze voor de dure Slow-lane variant;
- de extra Boa;
- de vierde wethouder;
- de bijdrage voor Brainport van 4 x€ 200,000,-;
- de afschaffing van de hondenbelasting;
- het zonder nadere onderbouwing toekennen van een kunstgrasveld om de obstakels voor een nieuwe coalitie te slechten;
- de molen; etc.
De sporen van deze uitgaven en kapitaalslasten vinden hun weerslag in de begroting van de komende jaren. Deze kaderbrief is daar een duidelijk voorbeeld van: we dreigen structureel in de rode cijfers te komen. Onze vermogenspositie loopt terug; we hebben al €35, 3 miljoen moeten afboeken op onze grondpositie en nog is het einde niet in zicht. Onze inkomsten, met name op termijn vanuit het gemeentefonds lopen terug, de gevolgen van de decentralisaties en de bijbehorende forse kortingen zijn nog niet in de boeken verwerkt.
Deze kaderbrief biedt bij uitstek de kans om te laten zien dat Best op eigen benen kan staan, bestuurlijk-financieel z’n zaakjes op orde heeft, anticiperend vermogen heeft, forse risico’s tijdig onderkent en daar maatregelen voor neemt en niet allerlei kunstgrepen nodig heeft om tot een betrouwbare ,sluitende meerjarenbegroting te komen. Is dat ook zo?
Ik beperk me tot de hoofdlijnen. Eerst ga ik in op het verloop van het begrotingssaldo 2014-2017 zonder de verwerking van de mei-circulaire. Vervolgens het verloop met inclusief de meicirculaire. Dan geef ik een beoordeling van de bezuinigingsvoorstellen van het College op hoofdlijnen. Tenslotte trek ik conclusies over de hardheid van de voorstellen, zeker op langere termijn.
1. Ontwikkeling van het begrotingssaldo 2014-2017 (zonder gevolgen meicirculaire).
Dit saldo laat een tekort zien van €256.147,- in 2014 oplopend tot €2.356.386 in 2017. Dat is niet mis! Daarbij teken ik nog twee zaken aan. Op de eerste plaats is, terecht, rekening gehouden met de door het rijk aangekondigde bezuinigingen van 4,3 miljard en is vanaf 2015 € 230.000, ingeboekt.
Inmiddels is recent door Rutte c.s. bekend gemaakt dat het bedrag verhoogd is naar afgerond 6 miljard, en wel met ingang van 2014! Het bedrag van €230.000,- dient dus verhoogd te worden tot € 321.000,-.En bovendien met ingang van 2014! Daardoor alleen al verandert het hele plaatje!
Een tweede opmerking betreft de financi´¿½le gevolgen van het nieuwe bestuursconvenant Stedelijk gebied. Onze uitgaven (per inwoner) zouden daardoor teruglopen van €77.000 in 2014 oplopend tot €248.000,- in 2017. Daar komt echter een projectfinancieringsplicht voor Best terug en die is nergens in meegenomen. Dat is wel erg gemakkelijk.
2. De ontwikkeling van het begrotingssaldo incl. verwerking Meicirculaire.
Als gevolg daarvan krijgt de gemeente de eerste jaren nog een extra toevoeging vanuit het gemeentefonds van ongeveer €300.000,- In 2017 zakt dat fors terug naar €68.000,-!
Deze toevoegingen kun je echter niet zomaar gebruiken om de gemeentelijke gaten te dichten want daar staan ook weer verplichtingen (dus uitgaven ) tegenover en die zijn niet in de kaderbrief meegenomen. Voorbeelden het geld voor de voorbereidingen op de decentralisatie, WMO-integratie, de Jeugdzorg en de Centra voor Jeugd en Gezin.
Als we de gevolgen van het onder 1 genoemde en (ten dele) het onder punt 2 dan ontstaat er in de ontwikkeling van het begrotingssaldo 2014- 2017, een fors ander plaatje. Alleen al als gevolg van de aangekondigde bezuiniging van 6 miljard loopt het tekort op ; in 2014 is het zo’n €600.000,- tot €2, 6 milj in 2017.
3. De bezuinigingsvoorstellen van het College.
Dat bovenstaande rode cijfers geen genade zullen ondervinden bij de provincie spreekt voor zich. Hoe zien de voorstellen van het College er uit. Dat gebeurt op twee manieren: een structurele afroming van de structurele overschotten in de orde van 1,6 miljoen en een aantal keuzes in het takenpakket (€100.00,- in 2014 oplopend tot 870.000,- in 2017.) Een onderbouwing van de reden van de overschotten ontbreekt ten ene male. Groei van de doelgroep als gevolg van demografische ontwikkelingen, gebrek aan ambtelijke handjes, traagheid in besluitvorming, onvoldoende prognostisch vermogen? Geen enkel argument wordt bij deze keuze gegeven. “We moeten scherper aan de wind gaan varen” aldus de kaderbrief. ” De risico’s op tegenvallers zijn groot”! En die zijn er.
Want de grootste overschotten doen zich voor op sociaal-maatschappelijk terrein, bij de programma’s 5 t/m 8, juist die terreinen waar als gevolg van de decentralisatie zich de grootste ontwikkelingen gaan voordoen en de bezuinigingen spectaculair zijn. Scherp aan de wind varen zal daarbij niet helpen. We hebben dan geen spek meer op de botten en gaan daar in de rode cijfers komen. Met betrekking tot de uitkeringsgerechtigden zal dat al op korte termijn het geval zijn. Immers ,in deze begroting gaan we uit van 405 personen/gezinnen terwijl het aantal in de tussentijdse rapportage over 2013 eind april al op 429 lag. Bij een gemiddelde uitkering van €11.000,- scheelt dat €264.000,- . Komen er het komende jaar nog zo’n 25 bij (hetgeen beslist niet ondenkbaar is, gelet op de groei van de aantallen werkzoekenden) dan weet je nu al dat je met een tekort van ruim een half miljoen zit. Ook op andere terreinen doen zich, met ingang van 2015, risicovolle ontwikkelingen voor. Voorbeeld de Jeugdzorg. In de meicirculaire krijgt Best € 4,4 miljoen in 2015. Niet duidelijk is of dat met of zonder de eerste kortingen is. Gebaseerd op het gebruik van 2011/2012. De eigen financi´¿½le beleidsruimte van de gemeente zal de eerste jaren beperkt zijn (garantieregelingen,vermijden sociale kosten, PGB invoering etc). Doet zich een groei voor, einde 2014, dan is dat rekening gemeente. Hier rekening houden met frictiekosten is dus absoluut nodig. Als we uitgaan van zo’n 10 % is dat een bedrag van ruim 4 ton. De decentralisatie van de AWBZ zal nog veel meer financi´¿½le risico’s voor onze gemeente met zich meebrengen. Laag ingeschat nog altijd zo’n €500,000,- Alles bij elkaar is het niet onverstandig om bij alle transities op het sociale domein uit te gaan van een risicoprofiel van rond de 1 miljoen.
Dan nog een laatste post, de afboeking van 4 x €150.000,- op de egalisatiereserve ICT. Te verwachten is dat de decentralisatie grote gevolgen kan hebben voor onze ICT-ondersteuningstructuur. Grote aantallen cli´¿½nten, schriftelijke zorgtoekenningen, verwerking van eigen bijdragen, periodieke, maandelijkse afrekeningen met een groot aantal zorgaanbieders vraagt om een adequate ICT-ondersteuning. En dat gaat geld kosten in plaats van besparen!
De optelsom van het bovenstaande leidt ons tot de volgende conclusies:
- Het begrotingstekort 2014-2017 is ten minste met zo’n 3 a 4 ton structureel te laag ingeschat;
- Geen rekening is gehouden met de verhoging van het budget als gevolg van de groei in het aantal uitkeringsgerechtigden, dat de komende jaren kan oplopen tot ruim €500.000,-
- Dekking zoeken voor het structurele tekort door het afromen van niet onderbouwde “structurele” overschotten is uiterst riskant.
- Er zijn geen frictiebudgetten gevormd met het oog op de risico’s bij de decentralisatie.
Het gevolg van deze kadernota, waarbij scherp aan de wind gevaren zal worden, is dat er bij nieuwe tegenvallers bijgestuurd zal moeten worden door steeds nieuwe bezuinigingen of door de reserves aan te spreken. Van een anticiperend beleid met een ,ook op termijn, verantwoord evenwicht tussen inkomsten en uitgaven, is dan geen sprake meer. Bestuurlijke autonomie staat of valt daarmee.
Tenslotte.
In de kaderbrief wordt nog een koppeling gelegd tussen de verhoging van de OZB en de invoering van Diftar. Ik begrijp inmiddels dat de coalitie deze koppeling ook niet zo gelukkig vindt, de OZB verhoging schrapt en met alternatieve dekking komt. Ik ga niet in op de optelsom van catering, abonnementen of boeken. Dat moet je aan het College kunnen overlaten. Het gaat hier over hoofdlijnen. Twee punten haal ik er uit: de dekking uit de opschaling gemeenten (€234.282,-) en de parkeergarage (€44.000,-). Beiden zijn niet hard. Tav de eerste, de opschaling, getuige de opmerking van de portefeuillehouder in de laatste commissie dat schattingen over inverdieneffecten bij opschaling boterzacht zijn. Tav de tweede, de inkomsten uit de parkeergarage. Een deugdelijke onderbouwing van dit bedrag(€ 44.000,-)ontbreekt. Dat betekent dat de dekking voor het schrappen van de OZB voor tenminste voor een bedrag van € 278.282,- boterzacht is en dus onverantwoord.
Bij het voorstel voor aanpassing van de bocht in Heivelden (thv Ziteind) ontbreekt ook een onderbouwing. Wij zullen een amendement tot schrapping indienen. Bij Programma 4 , bijlage 1 zullen wij een amendement indienen voor beperking van bezuiniging “Intensivering overleg bedrijfsleven en bevorderen ondernemersklimaat tot jaarlijks €4000,- en het bespaarde bedrag (€2500,- )benutten voor een campagne om het Bestse bedrijfsleven te motiveren een bijdrage te leveren aan de financiering van Brainport Development.
Tenslotte Diftar. Gelet op het standpunt van de commissie Ruimte en de nog noodzakelijke politieke en vooral maatschappelijke discussie zullen wij met een amendement komen voorstellen om de invoering van Diftar, met alle financi´¿½le gevolgen, niet in deze Kaderbrief op te nemen. Wij moeten er voor zorgen dat Best niet aan ongewenste vormen van “Diftarithus” gaat lijden.
Voorstellen om bezuinigingen bij de Adviescommissie Beeldende Kunst , de Schoololympiade en de buurthuizen te beperken dan wel ongedaan te maken, zullen wij (waarschijnlijk) steunen.

Best. 24-06-2013
Fractie Best-Open.

Geplaatst op 09 Jul 2013 door Best Open
Content Management Powered by CuteNews